فردا :  بیش از 9 سال طول کشید تا تونل رسالت، شرق و غرب پایتخت را به هم به دوزد و اندکی از سنگینی ترافیک شبکه بزرگراهی پایتخت بکاهد ، انگار قرار نیست این تونل به سرانجام برسد و هر بار که زمان وعده داده شده شهرداران فرا می‌رسد تنها نسیم ناامیدی است که از میان حفره نیمه کاره تونل و کارگاه پروژه می‌وزد...

این‌بار محمود احمدی‌نژاد، شهرداری که در مسیر برنامه‌ها، اهداف و فعالیت‌هایش هیچ مانعی را بزرگ نمی‌دید در آخرین روزهای سال 83 قول داد تا تونل رسالت را در بهار سال بعد افتتاح کند، هرچند بهار 84 هم آمد و رفت و خبری از افتتاح نشد.

با این همه آقای شهردار، این بار به جای ساختمان شهرداری، پله های ساختمان ریاست جمهوری در پاستور را یکی یکی بالا رفت، بی‌آنکه یادی از این وعده خود به تهرانی‌ها در ذهن داشته باشد.

خلف وعده آقای شهردار که دیگر ردای ریاست جمهوری را بر تن کرده بود در حالی صورت می‌گرفت که پیش از او نیز غلامحسین کرباسچی ، مرتضی الویری و محمد حسن ملک مدنی نیز نتوانسته بودند افتخار بریدن روبان افتتاح اولین تونل شهری پایتخت را در طول 7 سال گذشته به نام خود رقم بزنند و در نهایت محمد باقر قالیباف پنجمین شهرداری بود که قول داد این تونل تمام نشدنی را در بهار 85 افتتاح کند و برای نشان دادن جدیت خود حتی روزشماری را هم بر ورودی تونل نصب کرد.

 هرچند قالیباف، پس از 9 ماه شهردار بودن وعده خود را در موعد مقرر عملی کرد ولی این محمود احمدی‌نژاد بود که به دعوت شهردار تهران ، پس از خواندن نماز در تونل ، به انتظار 9 ساله تهرانی ها پایان داد و لبخند را بر چهره مدعوین و زوجهای جوانی که قرار بود به عنوان اولین ها از این تونل عبور کنند، نشاند.

به این ترتیب پس از گذشت بیش از 3300 روز، تونل رسالت افتتاح شد و با نورافشانی آسمان تهران، اتمام پروژه ای که قرار بود 3 ساله باشد ، پس از 9 سال ، جشن گرفته شد.

تونل توحید؛ رسالتی دیگر ...

تونل توحید اگرچه با شعار "رسالتی دیگر در راه است" آغاز شد ولی عزم جزم مدیران شهری و سرعت پیشرفت پروژه نشان می داد که قرار نیست تا مانند تونل رسالت سالها برای اتمام آن صبر کرد و خون جگر خورد.

قالیباف که از اتمام و افتتاح تونل رسالت نمره قبولی گرفته بود این‌بار در اردیبهشت ماه سال 86 کلنگ ساخت بزرگترین تونل شهری کشور را بر زمین زد و قول داد تا کمتر از 30 ماه شمال و جنوب شهر را از عمق 30 متری زمین به هم متصل کند.

روزشمار تونل توحید نیز نصب شد تا به نوعی امضای مدیریت شهری را برای خوش قولی نزد شهروندان همراه خود داشته باشد ولی عظمت طرح و سابقه موجود در کشور ، این نگرانی را موجب می شد که آیا تجربه تلخ و همه گیر شده پروژه های عمرانی بزرگ کشور در مورد تونل توحید نیز تکرار می شود؟

این نگرانی جایی بیشتر می شد که بدانیم طرح احداث تونل توحید از سال 77 بر زمین مانده بود و شهرداران قبلی بنابر دلایل مختلف هیچگاه تمایلی به اجرای آن نشان نمی دادند تا جایی که در دوره مدیریت محمود احمدی نژاد در شهرداری تهران ، به دلیل دشواریهایی که در اجرای طرح وجود داشت، احداث پل نیز به جای تونل مطرح شده بود.

با این همه مدیران شهری، احداث تونل 2 کیلومتری توحید را در شرایطی با جدیت دنبال می کردند که موانع بزرگ یکی پس از دیگری نمایان می شدند . معارضات ملکی ، افزایش ناگهانی قیمت مصالح ساختمانی، گذر خط 4 مترو از مسیر احداث تونل ، وجود قنوات گسترده و قدیمی ، همه از مصائبی بودند که ذهن مجریان این طرح بزرگ را به خود مشغول می کرد.

مشکلات و موانع پیش رو برای احداث تونل توحید گرچه با تمام دشواریها دارای راه حلهای فنی و منطقی بود ولی این پروژه بزرگ ، گذر از مانع دیگری را نیز باید تجربه می کرد که راه حل آن خارج از چارچوب فنی و منطقی رایج بود.

هجوم خبری گروهی از رسانه ها به روند اجرایی این پروژه و انتقادات ریزو درشتی که از جانب برخی چهره ها مطرح می‌شد هر روز برسنگینی فشار مشکلات می افزود تا جایی که از هر حادثه ای به عنوان یک افتضاح بزرگ , فاجعه و ... یاد می‌شد.

در این بین , نکته جالب توجه دولتی بودن غالب این رسانه ها بود که علاوه بر بزرگنمایی مسائل یاد شده , از مدتها پیش به نوعی برای اعلام تأخیر این پروژه دندان تیز کرده و لحظه شماری می کردند ، گویی تونل توحید تنها پروژه عمرانی کشور است و هرچه مسئولیت، وظیفه و تکلیف رسانه بر روش هست باید بر سر این پروژه ادا شود.

بی‌تردید اگر حساسیت رسانه‌های دولتی و حامی دولت در مورد تونل توحید به سایر پروژه‌های کوچک و بزرگ دولتی گسترش می‌یافت و اگر مجریان این طرحها حاضر بودند به مانند مدیران شهری پایتخت با شفاف سازی و نصب روزشمار، عملکرد خود را در معرض دید همگان قرار دهند ، با حدود 5هزار پروژه نیمه تمام عمرانی در بخشهای مختلف روبرو نبودیم.

به هر تقدیر، علیرغم بسیاری از پیش‌بینی‌های رایج، تونل توحید، رفته رفته مراحل احداث را طی می کرد و مدیران شهری با اصرار و بدون تردید از افتتاح و بهر ه برداری به هنگام آن سخن می‌گفتند و حال هوای این پروژه هم ، نشان می‌داد خبرهای خوشی در راه است.

آغاز تونل توحید ...

 در نهایت پس از 29 ماه ، تونل توحید در پانزدهمین روز آذر ماه آنقدر آماده به نظر می رسید که به بهانه عید غدیر، مدیران شهرداری و اعضای شورای شهر به همراه برخی مسئولین قدم در بزرگترین تونل شهری کشور بگذارند و از سازندگان این پروژه تقدیر کنند، هرچند سخنان شهردار تهران در این مراسم نشان داد آنچه احداث این پروژه را برای شهرداری تهران دشوار کرده است نه سختی کار و موانع فنی پروژه، بلکه نامهربانی‌هایی بوده است که در قالب جریانهای رسانه‌ای و اظهار نظرهای اشخاص مختلف مجموعه مدیریت شهری را می‌آزرده است.

شهردار تهران گفته است: اگر می‌خواستیم در ساخت تونل توحید مانند تونل رسالت پیش برویم ، این پروژه 30 سال زمان می‌برد تا ساخته شود اما با برنامه‌ریزی و تلاش و کوشش دست اندرکاران توانستیم حدود 29 ماه عملیات اجرایی احداث را انجام دهیم، حال اگر بهره برداری عمومی از تونل چند روزی دیرتر شود ما از شهروندان عذر خواهی می کنیم اما بدهکار آن گروهی نیستیم که کارشان را در معرض دید مردم نمی‌گذارند و این حق را برای مردم قائل نیستند.

قالیباف ادامه داد: حداقل 3 سال است می خواهند اعلام کنند بعضی پروژه ها کی به پایان می رسد یعنی تنها زمان اعلام اتمام پروژه سه سال زمان برده، حال اگر زمان را هم بگویند معلوم نیست در چه زمانی پروژه محقق می شود، اما در این میان یک پروژه بزرگ مانند تونل توحید اگر چند روز تاخیر داشته باشد گاه برخوردهای نادرستی می‌شود.

شهردار پایتخت در نهایت از مردم عذر خواهی هم کرد و گفت: ما برای تاخیر دربهره برداری عمومی از این پروژه حتی برای تاخیر چند روزه عذرخواهی خواهیم کرد اما از زیاده خواهان مدعی هرگز!

و در پایان اینکه ؛ احداث تونل توحید همه رکورد های پروژه های عمرانی کشور را از نظر حجم ، زمان و سرعت اجرا جابجا کرد و به زودی نیز مانند تونل رسالت ، تهرانی ها می توانند به دور از ترافیک همیشگی میدان توحید، خیابان آزادی ، میدان جمهوری و خیابان نواب از تونل توحید بگذرند ولی همچنان سوالات بسیاری بی پاسخ مانده است ...